Uşağın qidalanması onun fiziki inkişafına birbaşa təsir edir. Sağlam qidalanma üçün sadəcə yemək yemək kifayət deyil — bəzi prinsiplərə mütləq əməl olunmalıdır.
Sağlam qidalanmanın əsas prinsipləri hansılardır?
- Qida çeşidliliyini artırın.
- Yemək ötürməyin, vaxtında yeyin.
- Gündə 3 əsas yemək və 1–2 ara yemək planlaşdırın.
- Səhər yeməyinə xüsusi diqqət yetirin.
- Abur-cubur qidaları minimuma endirin və ya rasiondan çıxarın.
- Gündəlik kifayət qədər süd və süd məhsulları qəbul edin.
- İçki olaraq daha çox su seçin.
- Şəkəri az olan qidalara üstünlük verin.
- Yodlaşdırılmış duz seçin və duzu ehtiyac qədər istifadə edin.
- Fiziki aktivliyi artırın.
Səhər yeməyi niyə bu qədər vacibdir?
Keyfiyyətsiz səhər yeməyi və ya ondan tamamilə imtina günə başlamaq üçün lazım olan enerjini təmin etmir. Nəticədə normal dərs yükü altında belə yorğunluq, halsızlıq, baş ağrıları, qavrama və analiz qabiliyyətində azalma, məktəb uğurunda geriləmə yarana bilər.
Abur-cubur nədir?
Abur-cubur (ingiliscə “junk food”) dadlı və yüksək enerjili, lakin qida dəyəri çox aşağı olan hazır məhsullardır. Onların tərkibində rafinə şəkər, süni yağlar, qida boyaları, qatqı və konservant maddələr çox olur: peçenye, keks, şokolad, hazır meyvə şirələri, kola və qazlı içkilər və s.
Gündəlik rasionda hansı qida qrupları olmalıdır?
| Qida qrupu | Gündəlik miqdar | 1 porsiya nümunəsi |
|---|---|---|
| Süd və süd məhsulları | 1–2 porsiya | 1 stəkan süd və ya qatıq; 2 kibrit qutusu boyda pendir; 1 kiçik kasa südlü sıyıq |
| Ət, yumurta, paxlalılar və qoz-fındıq | 3–4 porsiya | 60–90 q ət (2–3 kotlet boyda); 8–10 xörək qaşığı bişmiş paxla və ya lobya; 2 yumurta |
| Meyvə və tərəvəz | 4–5 porsiya | 1 orta alma, portağal və ya banan; 3–6 ərik və ya alça; 10–15 çiyələk və ya gilas; 2–3 stəkan doğranmış göyərti; 1 orta kartof və ya yerkökü |
| Çörək və taxıl məhsulları | 3–6 porsiya | 1 orta dilim çörək (50 q); 1 stəkan bişmiş düyü, makaron və ya bulqur (120–150 q); 1 orta qutab və ya blinçik |
Abur-cubur reklamlarının məhdudlaşdırılması barədə həkimin mövqeyi
Dr. Günay Hacızadə News24.az-a verdiyi açıqlamada (22.07.2025) uşaqlara yönəlmiş abur-cubur reklamlarının məhdudlaşdırılmasını və bu məhsulların satışına yaş həddi qoyulmasını faydalı addım kimi dəyərləndirib. Onun fikrincə, bu cür təşəbbüs yalnız qadağalarla deyil, maarifləndirmə, qanunvericilik tənzimləmələri və əlçatan sağlam alternativlərin yaradılması ilə birlikdə həyata keçirilməlidir.
Həkim valideynlərin evdə sağlam qidalanma nümunəsi göstərməsinin və uşaqlar arasında fiziki aktivliyin təşviqinin vacibliyini də vurğulayıb.
Uşağınızın sağlamlığı ilə bağlı sualınız var?
Dr. Günay Hacızadə Sağlam Ailə Tibb Mərkəzinin Nərimanov filialında qəbul edir.